Monoton ses olmasın: “Katlar”
Sesin hep aynı notada akıyor, dinleyenler birkaç dakikada dalıyorsa sorun çoğu zaman dar ses aralığı. Burada sesi beş kat arasında gezdirip konuşma perdeni bulmayı çalışıyorsun.
Keman tamiri tam bir ay sürdü
Sesini rahat çıkarabildiğin aralığın üstüne zorlama. Daha alçak bir başlangıç perdesi seç.
- 1Bir başlangıç perdesi seç: alçak, orta ya da yüksek. Yanlış yapamazsın: üst katlar zorluyorsa daha alçağını seç.
- 21. kattan başla: ağzın kapalı, duyduğun notada “mmmm” diye mırılda. Bu senin en alt katın.
- 3“Bir kat yukarı” düğmesine bas ve her katta “mmmm” diye mırılda, 5. kata kadar.
- 4Beşinci katta düğme döner ve aşağıyı gösterir. Kat kat geri in.
- 5Şimdi aynısı, ekrandaki cümleyle: her katta aynı cümle, aşağıdan yukarıya.
- 6“Başlangıç” işaretli ikinci kata dön. Bu senin çalışma perden: enerji için buradan yukarı çıkar, güven vermek için aşağı inersin. Hissini aklında tut.
kendini kontrol et · Katlar arasındaki fark net duyuluyor. Beşi de aynı geliyorsa abart ve adımları bilerek büyük at.
Neden işe yarıyor
Monoton konuşan biri genelde sıkıcı biri değildir; sesi alışkanlıkla dar bir alanda kalır. Gergin olunca ya da uzun bir metin okurken ses tek notaya oturur, cümleler birbirine benzer ve dinleyici neyin önemli olduğunu kulağıyla ayırt edemez.
Ses aralığını konuşurken genişletmek zordur, çünkü aynı anda ne diyeceğini de düşünürsün. Bu yüzden önce sözsüz çalışırsın: mırıldanarak beş farklı yükseklikte sesin nasıl duyulduğunu öğrenirsin. Sonra aynı cümleyle katları gezersin; kulak farkı tanır, ses de oralara gitmeye alışır. Son adımda bulduğun çalışma perdesi, konuşurken döneceğin rahat bir merkez olur.
Sık yapılan hatalar
- Üst katlarda zorlamak. Ses incelip sıkışıyorsa daha alçak bir başlangıç perdesi seç. Aralık zorlayarak değil, rahat kalarak genişler.
- Katları birbirine çok yakın söylemek. Beşi de aynı geliyorsa adımları bilerek büyüt; alıştırmada abartı serbest.
- Yükselirken sesi de yükseltmek. Kat perdedir, ses gücü değil. Üst katta da aynı ses seviyesinde kal.
- Monotonluğu yalnızca perdeyle çözmeye çalışmak. Vurgu ve duygu da sese hareket katar; bunlar için A13 ve A15 var.
Sorular
- Monoton ses nasıl düzelir?
- Önce sesin gidebildiği alanı genişletmek, sonra o alanı konuşmada kullanmak gerekir. Bu egzersiz ilk kısmı çalıştırır; ikinci kısım için vurgu (A13) ve tonlama (A15) çalışmalarına geç. Haftada bir kendini kaydet ve sesin ne kadar hareket ettiğini dinle.
- Tekdüze konuşmanın sebebi ne?
- Çoğu zaman alışkanlık ve heyecan. Gergin olunca boğaz ve nefes kısıtlanır, ses rahat aralığına çıkamaz. Gevşek bir boğaz ve karın nefesiyle (A01, A02) ses daha kolay hareket eder.
- Çalışma perdemi nasıl bulurum?
- Bu egzersizin son adımı onu gösterir: ikinci kat, ne zorlayan ne düşen bir ses. Günlük konuşmada buradan başla; heyecanlı bir şey anlatırken yukarı çık, sakin ve kesin konuşurken aşağı in.
Diğer egzersizler
- Anlaşılır konuşma: net kelime sonları3 dakikalık egzersiz: sonları zor kelimelerle dolu bir metni yüksek sesle oku, her kelimeyi son sesine ve son ekine kadar bilerek tamamla.
- Kendinden emin ses: yumuşak başlangıç3 dakikalık egzersiz: 10 cümleyi sert, nefesli ve yumuşak başlangıçla söyle, sonra yalnızca yumuşağı tekrarla. Ses tıkırtısız ve sakin açılır.
- Kelime dağarcığını geliştir: günün kelimeleri4 dakikalık egzersiz: beş yeni kelimeyi tek ve tutarlı bir cümlede yüksek sesle kullanır, sonra aynı gün bir sohbette denersin. Kelime hazinen konuşarak büyür.