Kendini ifade etme egzersizi: 4 adımlı formül

Neden işe yarıyor

Düşünceni net anlatamamanın sebebi çoğu zaman fikrin eksik olması değil, cevabın sırasız gelmesidir. Akla önce bir örnek gelir, sonra bir neden, sonra başka bir örnek; ana fikir en sona kalır ya da hiç söylenmez. Dinleyen ne demek istediğini tahmin etmek zorunda kalır.

Dört adım bir ray gibi çalışır: önce ne düşündüğünü tek cümleyle söyle, sonra nedenini, sonra bir örnek ver, en sonda ana fikre dön. Bu sıra dinleyene ne beklemesi gerektiğini gösterir, sana da nerede olduğunu. Formül alışkanlık olunca toplantıda, mülakatta ya da sohbette daha az kaybolursun.

Sık yapılan hatalar

• İddiayı uzatmak. İlk adım tek cümledir: soruya doğrudan cevap. Gerekçe sonra gelir.
• Örnek yerine ikinci bir neden söylemek. Örnek somut bir durumdur: kim, nerede, ne oldu.
• Sonucu iddianın aynısı yapmak. Ana fikri başka kelimelerle söyle; aynı cümleyi tekrarlamak sonucu zayıflatır.
• Formülü mekanik okumak. “Birinci adım: iddia” deme. Adımlar konuşmanın içinde doğal geçsin.

Sorular

Konuşurken neden dağılıyorum?

Çoğu zaman cevabı konuşurken kurmaya çalıştığın için. Akıl aynı anda hem düşünür hem söyler ve sıra karışır. Hazır bir çerçeve bu yükü azaltır: neyi hangi sırayla söyleyeceğini bilirsin, düşünmeye yer kalır.

Bu formül her soruya uyar mı?

En iyi görüş isteyen sorulara uyar: “Sence…”, “Neden…”, “Ne düşünüyorsun…”. Bilgi isteyen kısa sorularda tek bir iddia cümlesi bazen yeter.

Mülakatta da kullanılır mı?

Evet. “Neden bu işi istiyorsun?” gibi sorulara iddia, neden, örnek ve sonuçla cevap vermek, cevabı kısa ve takip edilebilir yapar. Örneği kendi deneyiminden seç.