Bu tarlaya bir şinik kekere mekere
Türkçenin en uzun tekerlemesi diye anılan metin bu: iki tarlaya ekilen kekere mekereye dadanan iki porsuğun konuşması. Kelime çeşidi azdır, ama her cümle öncekine bir parça ekleyerek uzar. Sonunda tek bir cümle neredeyse bir nefes boyu olur.
Bu tarlaya bir şinik kekere mekere ekmişler. Bu tarlaya da bir şinik kekere mekere ekmişler. Bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye boz ala boz başlı pis porsuk dadanmış. Bu tarlaya da ekilen bir şinik kekere mekereye de boz ala boz başlı pis porsuk dadanmış. O tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuk, diğer tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuğa demiş ki: “Sen ne zamandan beri bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuksun?” O da ona cevaben “Sen ne zamandan beri o tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuksan, ben de o zamandan beri bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuğum.” demiş.
Aynı seslerle başka tekerlemeler
- Annem kurabiyeleri tepsiden kutulara koydu, kutuları da tek tek komşulara götürdü.
- Öğretmen tahtaya kırk kelime yazdı; kırk kelimenin kırkını da kırk öğrenci tek tek okudu.
- Kardeşim küpleri kutudan çıkarıp tek tek dizdi, kule kurdu, kule devrilince küpleri tek tek kutuya koydu.
- Dedektif dikkatle baktı: tozlu kitabın sayfaları arasında küçük bir kâğıt, kâğıdın içinde de küçük bir kart vardı.
- Marangoz Kemal yedi kez ölçtü, bir kez kesti; kestiği tahta yerine tam oturdu, dolabın kapağı da tıkır tıkır kapandı.
- Doktor dikkatle dinledi, dikkatle baktı, dişleri tek tek, dizleri tek tek kontrol etti, sonra da tedaviyi tane tane anlattı.
Bu seslerle bilinen başka tekerlemeler
Nerede nefes alınır
- Bu tarlaya bir şinik kekere mekere ekmişler.
- Bu tarlaya da bir şinik kekere mekere ekmişler.
- Bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye boz ala boz başlı pis porsuk dadanmış.
- Bu tarlaya da ekilen bir şinik kekere mekereye de boz ala boz başlı pis porsuk dadanmış.
- O tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuk,
- diğer tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuğa demiş ki:
- “Sen ne zamandan beri bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuksun?”
- O da ona cevaben “Sen ne zamandan beri o tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuksan,
- ben de o zamandan beri bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuğum.” demiş.
Şinik, porsuk ve kekere mekere
Şinik eski bir tahıl ölçeğidir; sözlük onu sekiz kiloluk ölçek diye tanımlar. “Bir şinik kekere mekere” böylece bir ölçek dolusu tohum demektir. Kekere mekere ise tarlaya ekilen bir şeyin adı gibi kullanılır; ne olduğu söylenmez, ekilmiş olması yeter.
Porsuk, toprakta kazdığı yuvalarda yaşayan, otla da etle de beslenen bir hayvandır; sözlük onu “pis kokulu” diye de tanımlar. “Boz ala” gri ve benekli, “boz başlı” da başı gri demek. “Dadanmak”, tadını aldığı bir yere sık sık gelmektir. Tarlanın başına bela olan iki porsuk, birbirine ne zamandan beri orada olduğunu sorar.
Bu kadar uzun metin nasıl ezberlenir
Metin aslında tek bir kalıbın büyümesidir: “bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuk”. Bu kalıbı tek parça olarak ezberle. Geri kalan her şey ona eklenen birkaç kelimedir.
Sonra cümleleri sırayla ekle. İlk iki cümle ekimi, sonraki iki cümle porsukların gelişini, son kısım da iki porsuğun konuşmasını anlatır. Her bölümü ayrı ezberle, bölümler oturunca birleştir.
“Bu” ve “o” kelimelerine dikkat. Soruda “bu tarlaya”, cevapta önce “o tarlaya”, sonra yine “bu tarlaya” gelir. Ezberdeki hataların çoğu bu iki kelimenin yer değiştirmesinden çıkar.
Nefes ve sesler
Nefesi her noktada al. Sondaki iki uzun cümlede virgülde ve iki noktadan sonra da kısa bir nefes gerekir. Uzun kalıbın ortasında nefes alırsan anlam kopar; kalıbın sonuna kadar dayan.
Seslerde en çok K ve P zorlar. “Kekere mekere”de K'ler sıklaşır, “boz başlı pis porsuk”ta B ile P art arda gelir ve B'ler P'ye kayar. “Porsuksun”, “porsuksan”, “porsuğum” sonlarını da yutma: konuşmanın anlamı bu eklerde.
Bu tekerleme hakkında sorular
- En uzun tekerleme hangisi?
- Türkçede “en uzun tekerleme” denince en çok bu metin anılır, ama resmî bir ölçüm yok. Uzunluğu kelime çeşidinden değil, aynı kalıbın tekrar tekrar büyümesinden gelir. Bir halk tekerlemesidir, yazarı bilinmiyor.
- Kekere mekere ne demek?
- Tekerlemede tarlaya ekilen bir şeyin adı; ne olduğu anlatılmaz ve sözlükte böyle bir kelime yok. “Mekere” kısmı, Türkçede “kitap mitap” gibi kurulan M'li ikilemeyi andırır ve sesi için oradadır.
- Bu kadar uzun bir tekerleme neye yarar?
- Nefesi yönetmeyi öğretir. Uzun bir cümleyi sonuna kadar net söylemek, konuşurken cümle sonlarını yutmamak için çok iyi bir çalışmadır.
Pratiğe devam
Her gün çalış
DramaLab’da tekerlemeler zamanlayıcılı bir egzersiz: “Hızlı tekerleme: hız merdiveni”. Yavaş okumadan hızlıya, netliği kaybetmeden çıkarsın. Yanında ses, hazırlıksız konuşma, ikna ve hikâye egzersizleri de var. Ücretsiz, kayıt gerektirmez.