K, G, T ve D tekerlemeleri

Diksiyon için K, G, T ve D sesli tekerlemeler: “kar”, “gar”, “tel” ve “del” gibi. Hızlı konuşmada bu ünsüzler, özellikle kelime sonunda ve “dikkat”, “attı” gibi çift ünsüzlerde kolayca kaybolur. Her sesi sonuna kadar söylemeyi öğretirler: önce yavaş, sonra tam tempoda.

K, G, T ve D için kısa tekerlemeler

  1. Kar yağdı, gar kara gömüldü.
  2. Kırk katlı keke kırk kaşık krema konur.
  3. Kırk kırık küp, kırkı da kulpu kırık küp.
  4. Güneş batıda battı, gökyüzü kızıla döndü.
  5. Teyzem tatlıyı tattı, tadı tam kıvamında.
  6. Gökçe gitar, Doğa davul, Kaan keman çaldı.
  7. Kâğıt kesik, kalem kırık, defter de kayıp.
  8. Kediler kutuda, köpekler kulübede, kuşlar kafeste.
  9. Toptancı kırk kutu domates, kırk kutu kiraz getirdi.
  10. Tik tak, tik tak, duvardaki saat tıkır tıkır işliyor.

K, G, T ve D için orta tekerlemeler

  1. Gece gelen gemi gündüz gitti, gündüz gelen gemi gece gitti.
  2. Kadir gara koştu, tren kalktı; Kadir geri döndü, tren geri geldi.
  3. Dedem gazeteyi indirip kediye baktı, kedi de dikkatle dedeme baktı.
  4. Tuğba dut topladı, Deniz dutları tepsiye dizdi, Tolga da tadına baktı.
  5. Kaan topu attı, top tepeden dereye düştü, Doğan da topu dereden kaptı.
  6. Gökte kartal dolaşır, kayada keçi gezer, derede kurbağa vırak vırak öter.
  7. Dikkatli Doğan dört dakika düşündü, dördüncü dakikada doğru cevabı buldu.
  8. Annem kurabiyeleri tepsiden kutulara koydu, kutuları da tek tek komşulara götürdü.

K, G, T ve D için zor tekerlemeler

  1. Öğretmen tahtaya kırk kelime yazdı; kırk kelimenin kırkını da kırk öğrenci tek tek okudu.
  2. Al şu takatukaları takatukacıya götür, takatukacı takatukaları takatukalamazsa geri getir.
  3. Değirmene girdi köpek, değirmenci çaldı kötek; hem kepek yedi köpek, hem kötek yedi köpek.
  4. Kardeşim küpleri kutudan çıkarıp tek tek dizdi, kule kurdu, kule devrilince küpleri tek tek kutuya koydu.
  5. Dedektif dikkatle baktı: tozlu kitabın sayfaları arasında küçük bir kâğıt, kâğıdın içinde de küçük bir kart vardı.
  6. Marangoz Kemal yedi kez ölçtü, bir kez kesti; kestiği tahta yerine tam oturdu, dolabın kapağı da tıkır tıkır kapandı.
  7. Doktor dikkatle dinledi, dikkatle baktı, dişleri tek tek, dizleri tek tek kontrol etti, sonra da tedaviyi tane tane anlattı.
  8. Gök gürledi, gökyüzü karardı, kapılar takır takır, pencereler tıkır tıkır sallandı, kediler de korkudan kanepenin altına kaçtı.
  9. Bir tarlaya kemeken ekmişler. İki kürkü yırtık kel kör kirpi dadanmış. Biri erkek kürkü yırtık kel kör kirpi, öteki dişi kürkü yırtık kel kör kirpi. Kürkü yırtık erkek kel kör kirpinin yırtık kürkünü, kürkü yırtık dişi kel kör kirpinin yırtık kürküne; kürkü yırtık dişi kel kör kirpinin yırtık kürkünü, kürkü yırtık erkek kel kör kirpinin yırtık kürküne eklemişler.
  10. Bu tarlaya bir şinik kekere mekere ekmişler. Bu tarlaya da bir şinik kekere mekere ekmişler. Bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye boz ala boz başlı pis porsuk dadanmış. Bu tarlaya da ekilen bir şinik kekere mekereye de boz ala boz başlı pis porsuk dadanmış. O tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuk, diğer tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuğa demiş ki: “Sen ne zamandan beri bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuksun?” O da ona cevaben “Sen ne zamandan beri o tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuksan, ben de o zamandan beri bu tarlaya ekilen bir şinik kekere mekereye dadanan boz ala boz başlı pis porsuğum.” demiş.

Tekerlemelerle nasıl çalışılır

  1. Yavaşça, hece hece ve abartılı bir netlikle: her ek, her ünsüz duyulsun.
  2. Normal tempo. İki üç kez, tertemiz söyle. Bir ses kayarsa bir basamak geri dön.
  3. Daha yüksek sesle, odanın öbür ucundan biri dinliyormuş gibi. Aynı tempo, aynı netlik.
  4. Daha hızlı, ama ancak temiz kalabildiğin hıza kadar. Takılmadan art arda üç kez.
  5. Sunum: tam sesle, duyguyla, sahnedeymiş gibi. Sonra sıradaki tekerlemeye geç.

Hız, netliğin yan ürünüdür. Bir üst basamağa ancak bulunduğun basamakta kusursuz duyulduğunda geç.

Diğer tekerlemeler

Ayrıntılar yazıda: Konuşurken kelimeleri yutmak: net konuşmak için ne yapmalı?

Her gün çalış

DramaLab’da tekerlemeler zamanlayıcılı bir egzersiz: “Hızlı tekerleme: hız merdiveni”. Yavaş okumadan hızlıya, netliği kaybetmeden çıkarsın. Yanında ses, hazırlıksız konuşma, ikna ve hikâye egzersizleri de var. Ücretsiz, kayıt gerektirmez.