H ve Ğ tekerlemeleri
Diksiyon için H ve yumuşak G sesli tekerlemeler: “kahve”, “sabah”, “dağ” ve “yağmur” gibi. Hızlı konuşmada H yutulur (“kaave”, “saba”), Ğ ise ya kaybolur ya da sert bir G'ye döner. H'yi duyur, Ğ'den önceki ünlüyü uzat: önce yavaşça, sonra daha hızlı.
H ve Ğ için kısa tekerlemeler
- Dağda yağmur, bağda yağmur, her yerde yağmur.
- Hasan'ın ağacı dağda, Hüseyin'in ağacı bağda.
- Bahçede ağaç, ağaçta dal, dalda ağustos böceği.
- Dağ havası soğuk, dağ suyu soğuk, dağ yolu uzun.
- Herhalde yağmur yağacak, herhalde yarın da yağar.
- Sabahları bahçede kahve, akşamları sahilde sohbet.
- Nehir dağdan doğar, dağdan doğan nehir şehre akar.
- Herkes sahile, Mahir dağa; herkes dağa, Mahir sahile.
- Rehberle sabah dağa, öğlen bağa, akşam sahile gittik.
- Öğretmen öğretir, öğrenci öğrenir, öğrenen de öğretir.
H ve Ğ için orta tekerlemeler
- Kahvehanede kahve, kahvehanede sohbet, kahvehanede Fahri.
- Düğün sabahı bahçede ağaçlar ışıl ışıl, mahalle cıvıl cıvıl.
- Sabah sisi dağılınca dağlar, dağlar ağarınca bağlar göründü.
- Mihriban sahilde ağır ağır, Hilmi bahçede hızlı hızlı yürüyor.
- Soğuk sabahta sıcak kahve, soğuk akşamda sıcak ıhlamur iyi gelir.
- Zehra'nın bahçesindeki yaşlı ağaç karın ağırlığıyla eğilip yola devrildi.
- Ahmet ahırda, Mehmet bahçede, Rahmi sahilde, Hülya hepsine kahve taşıyor.
- Çiğdem öğleden önce poğaça, öğleden sonra yoğurt, akşamüstü de ıhlamur aldı.
H ve Ğ için zor tekerlemeler
- Ağaçlı yolda ahşap ev, ahşap evde ihtiyar öğretmen, ihtiyar öğretmenin elinde sıcak kahve.
- Değirmenci sabah değirmene, öğlen değirmenden mahalleye, akşam mahalleden yine değirmene gider.
- Hasan sabah kahvesini bahçede, öğle kahvesini sahilde, akşam kahvesini mahalledeki kahvehanede içer.
- Kahvaltıda bal, kahvaltıda yoğurt, kahvaltıda sıcak ekmek; kahvaltıdan sonra da bahçede bir bardak kahve.
- Bahçıvan bahçeye ağaç diker, ağaçlar büyüyünce bahçe gölgelenir, gölgelenen bahçede de mahalle sohbet eder.
- Hakan şehirden dağa kaçtı; dağda sabahları ahırda, öğleden sonra bahçede, akşamları da ağaçların altında çalıştı.
- Dağ köyünde sabahlar soğuk, öğleler sıcak, akşamlar yine soğuk; Nihat da sabah ahıra, öğlen bahçeye, akşam sobanın başına koşar.
- Hakkı Hakkı'nın hakkını yemiş. Hakkı Hakkı'dan hakkını istemiş. Hakkı Hakkı'ya hakkını vermeyince Hakkı da Hakkı'nın hakkından gelmiş.
Tekerlemelerle nasıl çalışılır
- Yavaşça, hece hece ve abartılı bir netlikle: her ek, her ünsüz duyulsun.
- Normal tempo. İki üç kez, tertemiz söyle. Bir ses kayarsa bir basamak geri dön.
- Daha yüksek sesle, odanın öbür ucundan biri dinliyormuş gibi. Aynı tempo, aynı netlik.
- Daha hızlı, ama ancak temiz kalabildiğin hıza kadar. Takılmadan art arda üç kez.
- Sunum: tam sesle, duyguyla, sahnedeymiş gibi. Sonra sıradaki tekerlemeye geç.
Hız, netliğin yan ürünüdür. Bir üst basamağa ancak bulunduğun basamakta kusursuz duyulduğunda geç.
Diğer tekerlemeler
Ayrıntılar yazıda: Konuşurken kelimeleri yutmak: net konuşmak için ne yapmalı?
Her gün çalış
DramaLab’da tekerlemeler zamanlayıcılı bir egzersiz: “Hızlı tekerleme: hız merdiveni”. Yavaş okumadan hızlıya, netliği kaybetmeden çıkarsın. Yanında ses, hazırlıksız konuşma, ikna ve hikâye egzersizleri de var. Ücretsiz, kayıt gerektirmez.