S, Ş ve Z tekerlemeleri
Net bir diksiyon için S, Ş ve Z sesli tekerlemeler: “sis”, “şiş” ve “saz” gibi. Hızlı konuşmada bu ıslıklı sesler birbirine karışır. Her sesi ayrı tut: önce yavaşça, kelime sonlarına dikkat ederek, sonra daha hızlı.
Bir ses hiç çıkmıyorsa önce bir dil ve konuşma terapistine başvur: tekerlemeler var olan bir sesi parlatır, onu sıfırdan kurmaz.
S, Ş ve Z için kısa tekerlemeler
- Şemsi Paşa pasajında sesi büzüşesiceler.
- Şu sözü sen söyledin, şimdi sözünde dur.
- Aşçı seksen şişi sıra sıra ızgaraya dizdi.
- Susayan serçe su içer, su içen serçe susar.
- Şu şişedeki su soğuk, şu sürahideki su sıcak.
- Kazlar sazlıkta yüzer, sazlar kazları gizler.
- Şişman kedi şiltede, sıska kedi sepette uyuyor.
- Beş kaşık şeker, beş kaşık su, bir tutam tuz koy.
- Deniz sessiz, sahil ıssız, sis yavaş yavaş kalkıyor.
- Susuz saksıda sardunya solar, sulu saksıda sümbül açar.
S, Ş ve Z için orta tekerlemeler
- Şu köşe yaz köşesi, şu köşe kış köşesi, ortada su şişesi.
- Selin'in sesi sazın sesine, sazın sesi Selin'in sesine karıştı.
- Mutfaktaki musluk sızdırıyor, şıp şıp su sesi bütün gece susmuyor.
- Şule sarı balonu şişirdikçe balon şişti, balon şiştikçe Şule şaşırdı.
- Şu yoğurdu sarımsaklasak da mı saklasak, sarımsaklamasak da mı saklasak?
- Ses sistemi susunca sunucu sesini yükseltti, sözlerini sakin sakin söyledi.
- Sessiz filmde ses yok, sessiz filmde söz yok, salonda sadece piyanonun sesi var.
- Şu şişeyi şuraya, su şişesini buraya, sos şişesini de sepetin içine sessizce koy.
S, Ş ve Z için zor tekerlemeler
- Sen seni bil, sen seni, bil sen seni, bil sen seni, sen seni bilmezsen patlatırlar enseni.
- Saz susunca söz başladı, söz susunca saz yine başladı, sabaha kadar saz ve söz sırayla sürdü.
- Sevim süslü şişeye su, süssüz şişeye şerbet koydu; süslü şişe salona, süssüz şişe mutfağa gitti.
- Sınav sabahı sınıfta ses yok: sıralar sessiz, sorular zor, saat ise susmadan tıkır tıkır işliyor.
- Sözlükte söz arayan Sinan, aradığı sözü sözlüğün son sayfasında bulup sevinçle sesli sesli okudu.
- Simitçi Sezai sabah sabah “Sıcak simit, susamlı simit, sıcacık simit!” diye seslenip sokağı şenlendiriyor.
- Zeynep yüzüğünü sehpanın üstünde, Sezen gözlüğünü sazın kılıfında, Sevgi de saatini sepetin dibinde buldu.
- Esra'nın sesi ince, Sezen'in sesi kısık, Şükran'ın sesi şen; üçü birden şarkı söyleyince salonda kimse susmaz.
Tekerlemelerle nasıl çalışılır
- Yavaşça, hece hece ve abartılı bir netlikle: her ek, her ünsüz duyulsun.
- Normal tempo. İki üç kez, tertemiz söyle. Bir ses kayarsa bir basamak geri dön.
- Daha yüksek sesle, odanın öbür ucundan biri dinliyormuş gibi. Aynı tempo, aynı netlik.
- Daha hızlı, ama ancak temiz kalabildiğin hıza kadar. Takılmadan art arda üç kez.
- Sunum: tam sesle, duyguyla, sahnedeymiş gibi. Sonra sıradaki tekerlemeye geç.
Hız, netliğin yan ürünüdür. Bir üst basamağa ancak bulunduğun basamakta kusursuz duyulduğunda geç.
Diğer tekerlemeler
Ayrıntılar yazıda: Konuşurken kelimeleri yutmak: net konuşmak için ne yapmalı?
Her gün çalış
DramaLab’da tekerlemeler zamanlayıcılı bir egzersiz: “Hızlı tekerleme: hız merdiveni”. Yavaş okumadan hızlıya, netliği kaybetmeden çıkarsın. Yanında ses, hazırlıksız konuşma, ikna ve hikâye egzersizleri de var. Ücretsiz, kayıt gerektirmez.